Page 13 - land use change

3

LANDSAT-5 TM 130-48 บันทึกภาพเมื่อ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554 และข้อมูลดาวเทียม THEOS
Panchromatic บันทึกภาพเมื่อวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2555 และวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2555 และ
แผนที่การใช้ที่ดิน พ.ศ. 2561 ดาวเทียมที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล คือ ข้อมูลดาวเทียม THEOS Panchromatic
บันทึกข้อมูลในปี พ.ศ. 2560 และดาวเทียม LANDSAT-8 OLI บันทึกข้อมูลใน พ.ศ. 2561 ทั้งนี้ข้อมูล

แผนที่การใช้ที่ดินใน พ.ศ. 2561 มีการตรวจสอบความถูกต้องของการจัดท าแผนที่ในระดับที่ 2
โดยมีค่าความถูกต้องของแต่ละจังหวัดมากกว่าร้อยละ 90
(2) จัดการข้อมูลการใช้ที่ดินประเภทต่าง ๆ โดยการสร้างแฟ้มข้อมูลและแบ่งหมวดหมู่
ประเภทการใช้ที่ดิน ตามการจ าแนกการใช้ที่ดินระดับที่ 1 และระดับที่ 2 ของกรมพัฒนาที่ดิน

(ตารางผนวกที่ 1) ในการศึกษาครั้งนี้แบ่งหมวดหมู่การใช้ที่ดิน ที่พิจารณาตามค่าดัชนีของพืชหรือ
สิ่งปกคลุมดิน (Crop management index; C-factor) ของกรมพัฒนาที่ดิน (2 5 4 5 ) ทั้งหมด
11 ประเภทการใช้ที่ดิน ได้แก่ นาข้าว (A1) พืชไร่ (A2) ไม้ยืนต้น (A3) ไม้ผล (A4) พื้นที่เกษตรอื่น ๆ (A)
ป่าไม่ผลัดใบ (F1) ป่าผลัดใบ (F2) สวนป่า (F5) พื้นที่เบ็ดเตล็ด (M) พื้นที่หมู่บ้านและสิ่งปลูกสร้าง (U)

และพื้นที่แหล่งน้ า (W) (ตารางผนวกที่ 2)
(3) วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน โดยน าข้อมูลประเภทการใช้ที่ดิน
พ.ศ. 2555 และ พ.ศ. 2561 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่ (Spatial analysis) โดยใช้วิธีการซ้อนทับข้อมูล

ใน Overlay toolsets ใน Analysis tools แสดงผลในรูปแบบตารางวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลง
การใช้ที่ดิน (Transition matrix) และแผนที่แสดงการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน
(4) ค านวณขนาดพื้นที่การใช้ที่ดินแต่ละประเภท และขนาดพื้นที่ที่มีการเปลี่ยนแปลง
การใช้ที่ดินพร้อมทั้งจัดท าตารางสัดส่วนของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน
3) ศึกษาการคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินใน พ.ศ. 2567 โดยใช้แบบจ าลอง

Dyna-CLUE ร่วมกับโปรแกรมทางด้านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
การศึกษาการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินใน พ.ศ. 2567 ท าการศึกษาภายใต้เงื่อนไข
การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินที่มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินตามค่าสัดส่วนการเปลี่ยนแปลงการ

เปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินระหว่าง พ.ศ. 2555 และ พ.ศ. 2561 โดยใช้แผนที่การใช้ที่ดินใน พ.ศ. 2561
บริเวณลุ่มน้ าสาขาแม่น้ ายมตอนบน เป็นฐานในการคาดการณ์ เนื่องจาก จากการรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ
จากกลุ่มวิเคราะห์สภาพการใช้ที่ดิน กองนโยบายและแผนการใช้ที่ดิน พบว่า มีการส ารวจและจัดท า
แผนที่การใช้ที่ดินพร้อมกันทุกจังหวัดที่อยู่ในขอบเขตพื้นที่ลุ่มน้ าที่ศึกษาจึงเลือกใช้ข้อมูลในปีนี้

เป็นฐานในการคาดการณ์การใช้ที่ดินในอนาคตร่วมกับปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน
ทั้งหมด 9 ปัจจัย (ปัจจัยทางด้านกายภาพและปัจจัยสิ่งแวดล้อม) ในพื้นที่ดังนี้ 1. ความสูง 2. ความลาดชัน
3. ทิศด้านลาด 4. ระยะห่างจากล าน้ า 5. ระยะห่างจากถนน 6. ระยะห่างจากหมู่บ้าน 7. ปริมาณน้ าฝน
8. เนื้อดิน 9. ชั้นคุณภาพลุ่มน้ า ซึ่งการเตรียมข้อมูลเพื่อน าเข้าแบบจ าลอง Dyna-CLUE มีขั้นตอน ดังนี้

(1) การเตรียมข้อมูลเพื่อน าเข้าแบบจ าลอง Dyna-CLUE ใช้โปรแกรมทางด้าน
ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ โดยท าการแปลงข้อมูลจากข้อมูลแสดงทิศทางที่มีลักษณะเป็นแบบจุด เส้น
และพื้นที่ (Vector) และข้อมูลในรูปแบบกริดไฟล์ (Raster) ขนาดกริดไฟล์เท่ากับ 50x50 เมตร
และรูปแบบข้อความหรือ Ascii file ทั้งนี้ การน าข้อมูลเข้าแบบจ าลองนั้น ได้แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ