Page 93 - land use change

81

บทที่ 5
สรุปผลกำรศึกษำ

5.1 สรุป
การประยุกต์ใช้โปรแกรมทางด้านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลง
การใช้ที่ดิน ระหว่าง พ.ศ. 2555 และ พ.ศ. 2561 บริเวณลุ่มน้ าสาขาแม่น้ ายมตอนบน และประยุกต์ใช้

แบบจ าลอง Dyna-CLUE ร่วมกับโปรแกรมทางด้านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ คาดการณ์การ
เปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินใน พ.ศ. 2567 เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงพื้นที่หรือข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์
ส าหรับใช้ในการก าหนดเขตพัฒนาที่ดินและวางแผนการใช้ที่ดินด้านการเกษตรให้เหมาะสม
ต่อสมรรถนะหรือศักยภาพของพื้นที่ สรุปผลการศึกษาได้ดังนี้

5.1.1 การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินระหว่าง พ.ศ. 2555 และ พ.ศ. 2561
จากการประยุกต์ใช้โปรแกรมทางด้านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ เพื่อศึกษาการ
เปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน บริเวณลุ่มน้ าสาขาแม่น้ ายมตอนบนระหว่าง พ.ศ. 2555 และ พ.ศ. 2561

พบว่า พื้นที่ป่าผลัดใบ ลดลงมากที่สุด รองลงมาคือ พื้นที่เบ็ดเตล็ด โดยเปลี่ยนแปลงไปเป็นพื้นที่พืชไร่
มากที่สุด รองมาคือ พื้นที่ไม้ยืนต้นและนาข้าว และในขณะเดียวกันพื้นที่เกษตรนั้นเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะ
พื้นที่ไม้ยืนต้นเพิ่มมากที่สุด รองลงคือ พื้นที่ไม้ผลและพื้นที่เกษตรอื่น ๆ และพื้นที่พืชไร่นั้น
เปลี่ยนแปลงเป็นพื้นที่ไม้ยืนต้นจ านวนมาก นอกจากนี้ พื้นที่แหล่งน้ า พื้นที่หมู่บ้านและสิ่งก่อสร้าง
เพิ่มขึ้นด้วย โดยปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินบริเวณลุ่มน้ าสาขาแม่น้ ายมตอนบน

ในช่วงเวลานั้นเป็นอย่างมากคือ ปัจจัยทางด้านกายภาพ ได้แก่ ลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะภูมิอากาศ
ทรัพยากรดิน เป็นต้น ปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจซึ่งประกอบไปด้วย ราคาผลผลิตทางการเกษตร
ความต้องการของตลาดทั้งภายในและภายนอกประเทศ ตลอดจนโครงการปลูกยางพาราในพื้นที่

แห่งใหม่ในพื้นที่ภาคเหนือเพิ่มมากขึ้น ท าให้แนวโน้มการปลูกพืชเศรษฐกิจมีการขยายตัวเพิ่มมากขึ้น
โครงการรับจ าน าและประกันรายได้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์
5.1.2 ผลการคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน พ.ศ. 2567 บริเวณลุ่มน้ าสาขาแม่น้ า
ยมตอนบน ภายใต้การจ าลองสถานการณ์การใช้ที่ดิน ที่ก าหนดให้มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน 73

ในอนาคตตามค่าสัดส่วนการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน พ.ศ. 2555 และ พ.ศ. 2561 พบว่า พื้นที่ป่าไม้
ยังคงมีพื้นที่มากที่สุดในพื้นที่ลุ่มน้ า โดยป่าผลัดใบยังคงมีพื้นที่มากที่สุด รองลงมาคือพื้นที่ป่าไม่ผลัดใบ
ในส่วนของพื้นที่เกษตรกรรรมนั้นพบว่า พื้นที่พื้นไร่มากที่สุด รองลงคือ ไม้ยืนต้นและนาข้าว ตามล าดับ

5.2 ข้อเสนอแนะ

5.2.1 การสุ่มตัวอย่างเพื่อตรวจสอบความถูกต้องของแบบจ าลอง Dyna-CLUE ควรแบ่งแยก
ระหว่างประเภทการใช้ที่ดินป่าไม้และประเภทการใช้ที่ดินรูปแบบเกษตรออกจากกัน เพื่อจะท าให้ได้

จ านวนจุดตัวอย่างของประเภทการใช้ที่ดินรูปแบบเกษตรต่าง ๆ ในปริมาณมากขึ้น ทั้งนี้จะได้น าไปใช้
ในการตรวจสอบความถูกต้องในการคาดการณ์ประเภทการใช้ที่ดินรูปแบบเกษตรต่าง ๆ ที่มากขึ้น
5.2.2 การคาดการณ์การใช้ที่ดินในอนาคตโดยใช้แบบจ าลอง Dyna-CLUE ครั้งต่อไป
ควรพิจารณาปัจจัยทางเศรษฐกิจ เช่น รายได้และความต้องการในการใช้ที่ดินต่อครัวเรือนของคนใน