Page 43 - การเพิ่มขึ้นของการใช้ที่ดินปลูกทุเรียนและการบริหารจัดการพื้นที่ปลูกทุเรียน
P. 43
36
การกำหนดเขตเหมาะสมสำหรับการปลูกพืชเศรษฐกิจของกรมพัฒนาที่ดินนั้น ไดUใชUการประเมิน
คุณภาพที่ดินโดยใชUปzจจัยที่มีอิทธิพลต^อการเจริญเติบโตของพืช และการจำแนกชั้นความเหมาะสมของ
ที่ดิน ตามวิธีการของ FAO (บัณฑิตและคำรณ, 2542) ดังนี้
3.5.1 การประเมินคุณภาพที่ดิน
การประเมินคุณภาพที่ดินดUานกายภาพหรือดUานคุณภาพ (qualitative land evaluation)
เปbนการประเมินศักยภาพของที่ดินว^าที่ดินนั้น ๆ เหมาะสมมากหรือนUอยเพียงใดสำหรับการใชUที่ดิน
ประเภทต^าง ๆ หรือการปลูกพืชต^าง ๆ โดยพิจารณาจากคุณลักษณะที่ดินที่ไดUจำแนกไวUในแต^ละหน^วย
ที่ดิน (Land unit, LU) สภาพแวดลUอมที่มีผลตอการเจริญเติบโตของพืช และระดับการจัดการในการใชU
ประโยชนที่ดินสำหรับแต^ละประเภทการใชUประโยชน:ที่ดิน (Land Use Requirement, LUR)
1) คุณภาพที่ดิน (Land Quality: LQ)
คุณภาพที่ดิน คือ คุณสมบัติของที่ดินที่มีอิทธิพลต^อการเจริญเติบโต และผลผลิตของพืช
คุณภาพที่ดิน อาจประกอบดUวยคุณลักษณะที่ดิน (land characteristic) ตัวเดียว หรือหลายตัวก็ไดU ซึ่งมี
อิทธิพลต^อการเจริญโตของพืชไม^เท^ากัน มีทั้งหมด 25 ชนิด คุณภาพที่ดินที่นำมาใชUประเมินสำหรับ
ประเทศไทยมี 13 ชนิดไดUแก^
(1) ความเขUมของแสงอาทิตย: (radiation regime: u) ไดUแก^ ความยาวของช^วงแสง (day
length) เพราะมีผลโดยตรงกับการออกดอกของพืช พืชแต^ละชนิดมีความยาวช^วงแสงที่มีอิทธิพลต^อการ
ออกดอกแตกต^างกันไป
(2) ระบบอุณหภูมิ (temperature: t) ไดUแก^ ค^าอุณหภูมิเฉลี่ยในฤดูปลูก (mean
temperature in growing period) เพราะอุณหภูมิมีอิทธิพลต^อการงอกของเมล็ด ต^อการออกดอกของ
พืชบางชนิด และมีส^วนสัมพันธ:กับขบวนการสังเคราะห:แสงซึ่งมีผลต^อการเจริญเติบโตของพืช
(3) ความชุ^มชื้นที่เปbนประโยชน:ต^อพืช (moisture availability: m) ไดUแก^ ระยะเวลาการ
ท^วมขังของน้ำในฤดูฝน ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยในรอบป หรือความตUองการน้ำในช^วง การเจริญเติบโต โดย
พิจารณาร^วมกับการแพร^กระจายของน้ำฝนในแต^ละพื้นที่ และลักษณะของเนื้อดิน ซึ่งมีผลต^อความจุใน
การอุUมน้ำที่เปbนประโยชน:ต^อพืช
(4) ความเปbนประโยชน:ของออกซิเจนต^อรากพืช (oxygen availability: o) ไดUแก^ สภาพ
การระบายน้ำของดิน
(5) ความเปbนประโยชน:ของธาตุอาหาร (nutrient availability: s) ไดUแก^ ปริมาณธาตุ
อาหารในดินพิจารณาเฉพาะธาตุหลัก คือ ธาตุไนโตรเจน ธาตุฟอสฟอรัส และธาตุโพแทสเซียม ซึ่งเปbนธาตุ
อาหารที่สำคัญต^อการเจริญเติบโตของพืชทุกชนิด โดยพิจารณาร^วมกับความเปbนกรดเปbนด^างของดิน หรือ
ระดับความอุดมสมบูรณ:ของดิน
(6) ความจุในการดูดยึดธาตุอาหาร (nutrient retention: n) ไดUแก^ ความจุในการ
แลกเปลี่ยนประจุบวก (cation exchange capacity) และอัตราค^าความอิ่มตัวดUวยด^าง
